Het trieste schouwspel dat hier politiek heet
Over graaicultuur, wanbeleid en politisering
Danny Carleer
Naar aanleiding van de stemming over het verslag en de aanbevelingen van de Bijzondere Kamercommissie Dexia werden gisteren in de voltallige Kamer de verplichte nummertjes opgevoerd. Met een TV-camera in de buurt is het gebakkelei meestal nog een stuk aandoenlijker.
Het spektakel kan samengevat worden in drie woorden: “graaicultuur”, “wanbeleid” en “politisering”. Sorry, ik vergeet er ééntje – hoe is het mogelijk… – : “doofpot!”.
Vier woorden dus om mee aan de slag te gaan in dit artikel, maar daarmee is al veel, zo niet alles gezegd; ook over incompetentie.
De excellenties richtten hun pijlen in de Kamer nu vooral op de heren Pierre Richard en Axel Miller, voor de verantwoordelijkheid die zij droegen tijdens de periode 2006–2008 en die – geheel toevallig – geen directe banden hebben met een in onze Kamer zetelende partij. In feite kwam dat ook de oppositie goed uit. Richard en Miller gaan niet bepaald door het leven als “hardwerkende Vlamingen” en dat weten de enge Vlaams-nationalisten ook wel. Maar daarmee worden ook verantwoordelijken voor de miskoop van FSA (Financial Security Assurance) in de Verenigde Staten (in 2000) uit de wind gezet. De Dexia-afgang liep helemaal uit de hand vanwege het debacle bij FSA.
De megalomanie van voormeld duo dreef Dexia verder de put in en ook naar mijn gevoel mogen ze gerust voor het gerecht verantwoording komen afleggen. Maar is de kous daarmee af? Bijlange niet.
In een raad van bestuur wordt de verantwoordelijkheid gedeeld. Men heeft het daar over ‘collegiale besluitvorming’ en in de raad van Dexia zetelt en zetelde heel wat goed volk, dikwijls ook gezegend met politieke mandaten. Ik herinner me nog de uitleg van Jean-Luc Dehaene (CD&V) over de bonus van Pierre Mariani. Over de bonuspolitiek van Dexia verklaarde Dehaene in april 2011 tijdens het Journaal op Eén: “Wij hebben alle regels en wetten, die we moesten toepassen, toegepast. De raad van bestuur heeft dit unaniem goedgekeurd.” De Vilvoordenaar was toen nota bene voorzitter van de raad en hij is dat tot op de dag van vandaag.
Opvallende laatkomer was gisteren commissie-voorzitster Marie-Christine Marghem (MR), die plots wel opdook in de uitzending ‘Forum de midi’ op de RTBF-radio. Om 10u., toen het gedoe in de Kamer een aanvang nam, was ze spoorloos. In de wandelgangen van het parlement beweerde iemand dat Marghem ‘s morgens haar vuilbak vergat buiten te zetten en daarom terug naar Doornik moest. Marghem had deze week nog uitgehaald naar Jean-Luc Dehaene en Yves Leterme en helemaal onterecht was dat natuurlijk niet. Ook de vraag over de politieke verantwoordelijkheden mag gerust worden gesteld en dan kom je al gauw ook bij heel wat CD&V-excellenties uit. Wie droeg regeringsverantwoordelijkheid toen men toeliet dat Fortis en Dexia op dergelijke wijze konden groeien? Wie was verantwoordelijk voor de manke controlemechanismen, die de afgang niet hebben verhinderd en ons niet hebben gewaarschuwd? Er zijn heel wat mensen die dan in de eerste plaats aan Didier Reynders denken: die was minister van financiën tussen 1999 en 2011. Reynders zat gisteren in Kinshasa. Hij heeft zijn Congo-reis heel goed getimed.
Tijdens de algemene aandeelhoudersvergadering van Dexia in de lente van 2011 legde Dehaene geruststellende verklaringen af. Bijwijlen leek het daar zelfs op een goed nieuws show. Hij zag zelfs mogelijkheden voor een positieve ommekeer inzake de verloning van het personeel. Achteraf gaf hij toe de risico’s van de bank nooit helemaal goed te hebben begrepen. Je kan de vraag stellen wat die dan bij Dexia kwam doen. Met een imponerende buik maak je maar weinig indruk in de moderne bankierswereld. Ze zagen hem daar ongetwijfeld van ver komen aanwaggelen. Onbekwaamheid is natuurlijk gemakkelijker aan te tonen dan kwaad opzet.
Bij De Standaard ‘eiste’ Dehaene gisteren dat er werk wordt gemaakt van zijn opvolging als voorzitter van de raad van bestuur van de Bad Bank. Heeft zo iemand nog veel te eisen? Maar we zijn tenslotte in België en hier is veel mogelijk en misschien is het wel een win-win situatie. Dehaene wil weg en dat is maar best zo. Zijn transfer naar Dexia kan moeilijk succesvol genoemd worden. Voor de algemene aandeelhoudersvergadering van 2012 kan hij in principe niet weg. Naar verluid heeft hij voor die gelegenheid al een bijkomende voorraad arrogantie besteld.
Zijn maatje Pierre Mariani wil ook andere horizonten opzoeken. ‘Mariani is enkel nog bezig met de verkoop van een aantal operationele entiteiten maar niet meer met de zaken die belangrijk zijn voor de lange termijn’, schrijft De Standaard op basis van een mededeling van ‘een betrokkene’.
Voor de commissie Financiën van het Vlaams Parlement stelden Dehaene en Mariani dat de bestuurders van de Gemeentelijke Holding op de hoogte waren van de risicovolle renteswaps van Dexia. Francis Vermeiren (Open VLD), de voorzitter van de Gemeentelijke Holding, beweerde in het parlement het tegendeel. Ook over de rol van de Gemeentelijke Holding in deze affaire is het laatste woord nog niet gezegd. Op gerechtelijke stappen zitten ze daar niet te wachten. Carlos Bourgeois, de gedelegeerd bestuurder, heeft al beloofd ‘om terug te slaan’ als er klacht zou worden neergelegd. Hij dacht dan aan ‘tergend en roekeloos gedrag’. Onder andere de gemeenten Schaarbeek en Sint-Agatha-Berchem hebben zich ondertussen toch tot het gerecht gewend.
De rol van de Gemeentelijke Holding en die van Arco moet inderdaad best eens goed tegen het licht gehouden worden. De gevolgen van het debacle bedreigen de toekomst van generaties belastingbetalers. Die hebben de straf, die boven hun hoofd hangt, nergens aan verdiend. Dat is trouwens ook het geval voor de argeloze particuliere coöperanten van Arco. In de Kamer maakten de ultra-liberalen en de Vlaams-nationalisten gisteren van de gelegenheid misbruik om het ACW als organisatie te schofferen, maar hiermee wil ik de Arco-top natuurlijk niet vrijpleiten.
Christophe Waterschoot, het CD&V-commissielid dat zich zondag ook in De Zevende Dag had laten opmerken, zei dat hij Belfius ‘zo snel mogelijk, met zoveel mogelijk winst en met zo weinig mogelijk risico wil verkopen’. Waterschoot zou best carrière kunnen maken, aan de nodige tsjevenstreken ontbreekt het hem alvast niet. Zijn partijgenoot Leterme had het een paar maanden geleden over de nieuwe staatsbank en over hoe gelukkig we daar met zijn allen over moesten zijn.
Maar Leterme zit nu veilig en wel in Parijs. De vrt had het halfweg november 2011 over een ‘hardnekkig gerucht’: ‘Leterme zou er als de dood voor zijn dat de bijzondere Kamercommissie omgevormd zou worden tot een onderzoekscommissie die de ontmanteling van Dexia onder de loep zou nemen’. Leterme zou dat vooral niet zien zitten hebben als de regeling rond de immuniteit, die verboden is aan zijn job bij de OESO, nog niet was afgerond. Zijn voorzitter Beke vond toen dat er zeker geen volwaardige parlementaire onderzoekscommissie mocht komen.
november 21st, 2012 at 09:28
[...] 29 03 12 – Het trieste schouwspel dat hier politiek heet [...]