Over bestuurders zonder verzekering
“Toen ik onlangs mijn auto wat geestdriftig bestuurde, kreeg ik een fikse boete. Had ik maar een bank slecht bestuurd.” (Jean Blaute – vorige week op Twitter)
Draaien de verantwoordelijken van de Gemeentelijke Holding (GH) persoonlijk op voor het debacle?
Eind 2011 kwam aan het licht dat er wat schort aan de aansprakelijkheidspolis van de GH-bestuurders. De Tijd schrijft nu ook dat de vroegere leiding van de GH geen aansprakelijkheidsverzekering heeft voor haar activiteiten in verband met bad bank Dexia. Dat zou al sinds april 2011 zo zijn. Toen werd overgestapt van Ethias naar de Duitse verzekeraar Allianz. De nieuwe verzekeringspolis zou een clausule bevatten waardoor de Dexia-risico’s niet gedekt zijn. Dat is begrijpelijk: verzekeringsmaatschappijen sluiten geen polissen als het huis al in lichterlaaie staat.
Waarom er overgestapt werd van Ethias naar Allianz is niet zo duidelijk. Misschien was het vertrouwen, dat Ethias ooit moet hebben genoten bij de GH, opgebruikt. Door het beëindigen van de overeenkomst bij Ethias lopen de bestuurders het risico om bij een dispuut hoofdelijk aansprakelijk te worden gesteld. Dat betekent: uit eigen zak betalen …
In volle Dexia-crisis diende Jef Gabriëls, de gewezen burgemeester van Genk, zijn ontslagaanvraag in. Wist die toen al meer?
In 2011 bestond de raad van bestuur van de GH uit:
Francis VERMEIREN (Open VLD), voorzitter, burgemeester van Zaventem
Anne-Sylvie MOUZON (PS), ondervoorzitter, gemeenteraadslid te Sint-Joost-ten-Noode
Geert BERVOETS (SP.A), bestuurder, gemeenteraadslid te Mechelen
Marie-Hélène CROMBE-BERTON (MR), bestuurder, gemeenteraadslid van Doornik
Rik DAEMS (Open VLD), bestuurder, gemeenteraadslid van Herent
Willy DEMEYER (PS), bestuurder, burgemeester van Luik
Dominique DRION (CDH), bestuurder, provincieraadslid te Luik
Alfred EVERS (PFF), bestuurder, ereburgemeester van Eupen
Jaak GABRIELS (Open VLD), bestuurder, burgemeester van Bree
Jef GABRIELS (CD&V), bestuurder, gewezen burgemeester van Genk
Jacques GOBERT (PS), bestuurder, burgemeester van La Louvière
Philippe HEYLEN (CD&V), bestuurder, gemeenteraadslid in Antwerpen,
Pierre-Yves JEHOLET (MR), bestuurder, gemeenteraadslid van Herve,
Jean-Claude NIHOUL (CDH), bestuurder, burgemeester van Fernelmont
Claude PARMENTIER (PS), bestuurder, burgemeester van Wanze
Johan SAUWENS (CD&V), bestuurder, burgemeester van Bilzen
Tony VAN PARYS (CD&V), bestuurder, gemeenteraadslid van Gent
Jean VANDECASTEELE (PS), bestuurder, burgemeester van Oostende
Bron van deze lijst: www.holdingcommunal.be (deze website vermeldt momenteel: “in vereffening” / “en liquidation”)
Het wordt vuil gespeeld.
Over de rol van de GH bij de Dexia-afgang is al veel gezegd en geschreven. Voor de commissie Financiën van het Vlaams Parlement stelden Jean-Luc Dehaene en Pierre Mariani van Dexia ook dat de bestuurders van de GH op de hoogte waren van de risicovolle renteswaps van Dexia. Francis Vermeiren, sinds 1999 voorzitter van de GH, beweerde in het parlement het tegendeel. Vermeiren stelde ook dat hij bij nacht en ontij uit zijn bed gehaald werd om Dexia te redden. Misschien zijn het slaperige oogjes die hem parten hebben gespeeld.
Op gerechtelijke stappen zaten ze bij de GH zeker niet te wachten. Vooral als je geen verzekering hebt tegen miljardenclaims is dat te begrijpen. Carlos Bourgeois, de gedelegeerd bestuurder, beloofde ‘om terug te slaan’ als er klacht zou worden neergelegd. Hij dacht dan aan ‘tergend en roekeloos gedrag’. Onder andere de gemeenten Schaarbeek en Sint-Agatha-Berchem hebben zich niet laten afschrikken en hebben zich ondertussen toch tot het gerecht gewend.
Tijdens de eerste dip van de crisis was het alle hens aan dek bij Dexia. Om haar aandeel niet te zien verwateren en om Dexia nieuwe middelen toe te stoppen, legde ook de GH via een kapitaalverhoging vers geld op tafel. Aan de deelnemende gemeenten werd een onwaarschijnlijke opbrengst van 13% beloofd! Alle steden en gemeenten werden aangespoord om mee te doen. Het geld verdween alras in de bodemloze put.
Schaarbeek eist nu 11,5 miljoen euro van GH. Schaarbeek is na Antwerpen de gemeente die het meeste geld in de kapitaalverhoging van 2009 heeft gestopt. Schaarbeek eist ook de interesten op. Tijdens de aandeelhoudersvergadering eind 2011 stemde Schaarbeek ook tegen het voorstel om te vereffenen. De Brusselse gemeente neemt het niet dat de prospectus van de kapitaalverhoging uit 2009 niet werd goedgekeurd door toezichthouder.
Omwille van het strafonderzoek en de beslommeringen rond de Bijzondere Kamercommissie Dexia zouden de GH-bestuurders en Carlos Bourgeois een beroep gedaan hebben op het advocatenkantoor Eubelius en de factuur werd aan Allianz bezorgd. Maar Allianz wil de factuur niet oprapen omwille van de clausule. Daar wordt nu over getwist tussen verzekeringsnemer en verzekeraar.
Vijgen na Pasen ?
De Vlaamse regering wil nu dat de gemeenten niet langer deelnemen aan risicovolle participaties om fiasco’s zoals dat van de GH te vermijden. Volgens ’aanbevelingen’, die gisteren werden goedgekeurd, moeten de lokale besturen uit de banksector of andere financiële instellingen wegblijven.
De aanbevelingen zouden het gevolg zijn van een reeks hoorzittingen in het dat parlement. Onder andere Groen onthield zich bij de stemming omdat er onvoldoende aandacht gaat naar de individuele verantwoordelijkheid van de bestuurders.
Hadden ze maar naar de PVDA geluisterd…
Toen in 2011 duidelijk werd dat de problemen zich bleven opstapelen bij Dexia, werd daar in onze gemeenteraden stevig over geïnterpeleerd.
Hier en daar gebeurde dat ook al veel eerder. De gemeente- en districtsraadsleden van de PVDA+ hebben zich vanaf dag 1 verzet tegen de kapitaalverhoging bij de GH. Slechts enkele steden en gemeenten geloofden in het gelijk van de PVDA. (DC)
Uit het archief van Solidair diepten we dit artikel nog eens op. Het werd gepubliceerd op 25 september 2009:
Tegen 30 september wil de Gemeentelijke Holding, die 14 % van de aandelen van Dexia in handen heeft, 500 miljoen euro ophalen bij de gemeenten. De raadsleden van de PVDA+, die in hun gemeente allemaal te maken hebben gekregen met de vraag van de Holding, noemen de deal “pure oplichterij waar de burger duur voor zal moeten betalen”.
De gekozenen van de PVDA+ stellen dat de kapitaalinjectie in de Gemeentelijke Holding een zeer risicovolle onderneming is, die bovendien gefinancierd wordt met geld dat de gemeenten in vele gevallen zelf hebben geleend. En dat op een moment waarop de gemeenten steeds meer moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen als gevolg van de crisis en beperkingen die de federale overheid hen oplegt.
Waarom is dit oplichterij?
De Gemeentelijke Holding vraagt om haar kapitaal te versterken onder andere via de aankoop van preferentiële aandelen, de zogenaamde A-aandelen. Voor deze nieuwe A-aandelen belooft de Gemeentelijke Holding gouden bergen, namelijk een jaarlijks dividend van 13 %, en dit gedurende tien jaar. Indrukwekkend, maar er schuilen twee flinke adders onder het gras.
Ten eerste wordt die 13 % niet uitgekeerd gedurende tien opeenvolgende jaren, maar gaat het over dividendjaren: als Dexia niet genoeg winst maakt in een jaar, dan wordt in dat jaar geen dividend uitgekeerd, maar wordt het opgeschoven naar het volgende jaar waarin wel opnieuw voldoende winst wordt gemaakt.
Tweede grote adder: die beloofde 13 % dividend is niet gegarandeerd. Het blijft een risico. Met andere woorden, het is speculeren. “Zo’n rendement kan enkel bereikt worden door opnieuw te gaan speculeren op de beurs, door nieuwe rommelkredieten te verpakken, door gevaarlijke investeringen aan te gaan,” klagen de raadsleden van de PVDA+ aan. “Momenteel brengen de meest betrouwbare beursbeleggingen 6 % op. De Gemeentelijke Holding belooft meer dan het dubbele. De kans is dus groot dat de gemeenten de komende tien jaar weinig of geen dividend zullen innen.”
De hete aardappel
Dat er net nu opnieuw een kapitaalverhoging gevraagd wordt, is een gevolg van het feit dat de garantie van de federale overheid die de Gemeentelijke Holding had gekregen, afloopt. De federale regering schuift echter de hete appel door naar de gemeenten, omdat ze haar schuld aan de banken niet nog verder wil laten oplopen. Zeker in deze tijden van begrotingsperikelen, waarbij ze aan de gewone burger grote offers vraagt, wil de regering toch een beetje verbergen dat ze er in de eerste plaats is om de bankiers en de grote aandeelhouders te beschermen. Bovendien is het de zekerste manier om de schulden af te wentelen op “de burgers”.
Net nu de partijen van de federale regering de mond vol hebben over “de banken doen betalen”, bewijst de kapitaalverhoging van de Gemeentelijke Holding dat er opnieuw aangeklopt wordt bij de gewone burger om het gelag te betalen.
Gulden middenweg
Maar als de gemeenten niet meestappen in deze kapitaalverhoging, dreigt de Gemeentelijke Holding dan niet kopje onder te gaan en op een faillissement af te stevenen? “Neen,” antwoorden de raadsleden van de PVDA+ klaar en duidelijk. “We moeten nu te allen prijze vermijden dat de gemeenten zich in de schulden steken in de hoop ooit een hypothetisch dividend uitgekeerd te krijgen. Het geld van de belastingbetaler moet uit de klauwen van de beursspeculanten gehouden worden. De gemeenten hebben eerder nood aan een Belgische openbare bank die een hypotheekbeleid kan voeren dat ten dienste staat van de bevolking dan aan een privébank die enkel uit is op maximalisatie van de winst tegen eender welke prijs en tegen eender welk risico.
De Belgische tak van Dexia beschikt in ons land over een dicht netwerk van kantoren waardoor de bank een groot deel van het spaargeld van de Belgen kan aanwenden voor haar bankactiviteiten. Als die Belgische tak echter omgevormd wordt tot een openbare bank, dan kan het spaargeld gebruikt worden om plaatselijke gemeenschappen te financieren. Een openbare bank kan een gulden middenweg vinden tussen enerzijds het aanbieden van een redelijke interestvoet aan de spaarders, en anderzijds het verstrekken van goedkope leningen aan plaatselijke gemeenschappen. En omdat de bank openbaar is, volstaat een bescheiden winst. Het verschil tussen wat ze int als interest op leningen en wat ze uitgeeft als interest op spaargeld zal dan ook niet te groot zijn,” zo besluiten de raadsleden van de PVDA+.
En in oktober 2011 kwam Dr. Harrie Dewitte tussen tijdens de gemeenteraad in Genk. Hij had het toen over de instorting van Dexia en de GH en de gevolgen voor de stadskas: “Het stadsbestuur heeft, zelfs na de financiële crash van 2008, en ondanks het feit, dat wij een arme stad zijn, nog van onze spaarcenten gestoken in de kapitaalsverhoging van de Gemeentelijke Holding. Het stadsbestuur heeft dat geargumenteerd met het feit dat we voor de preferentiële aandelen, 13% rente zouden krijgen. Zelfs de economisch meest ongeletterde wist toen reeds dat dit bedrog was en dat een dergelijk rendement alleen kon gehaald worden door gokken. Ondanks de mist die er nog steeds gespuid wordt rond het gokkantoor Dexia en in het kielzog daarvan, de Gemeentelijke Holding zijn er toch een aantal cijfers duidelijk. De “waarde” van de aandelen van Dexia, of beter gezegd de waarde op de beurs, was in 2007 nog 24€, na de financiële crash van 2008 nog 6€ en nu nog ongeveer 0,8€. Nochtans staat de waarde van deze aandelen in de boeken nog steeds genoteerd als 8,26€. Zowel de Standaard als het Belang van Limburg publiceren tabellen per gemeente over wat we gaan verliezen.”
november 21st, 2012 at 09:34
[...] 24 05 12 – Over bestuurders zonder verzekering [...]