Wordt Nederland het volgende probleemland ?
(bron IMF)
Door de berichten over de crisis zou je kunnen denken dat vooral Ierland, Griekenland, Spanje en Portugal de Europese landen zijn waar de gezinnen met de grootste hypotheekschuld zitten. Maar toch is dat niet zo.
De enorme hypotheekschuld die de gemiddelde Nederlander torst, zou hem wel eens zuur kunnen opbreken. Dat is geen lijk dat plots uit de kast valt. Zelfs de OESO en het IMF waarschuwen er al langer voor. Vooral in een vastgoedmarkt met dalende prijzen zijn de gevolgen niet te overzien. Dalende huizenprijzen brengen ook de banken in de problemen.
Alarmbellen beginnen te rinkelen. In Nederland was het gebruikelijk om meer dan 100% van de waarde van een goed te ontlenen. In een dalende immomarkt, waar steeds meer ontleners in betalingsmoeilijkheden verzeilen, is dat geen goed nieuws. Ook voor de kredietverstrekkers is het meer dan een gewone zorg. De kans dat die verliezen moeten slikken is enorm. Ook de Nederlandse centrale bank (DNB) heeft het al een hele tijd in de smiezen.
Met de fiscale aftrekmogelijkheden zit het in Nederland goed fout. De fiscaliteit beloont maximaal lenen en moedigt het krediet aan. Die hypotheekaftrek heeft de prijzen ook nog de hoogte ingejaagd. Zo werd Nederland opgezadeld met gemiddeld de hoogste hypotheekschuld van Europa. Düren is een mooie stad, blijven duren is iets anders.
De hypotheekschuld bedreigt nu de gezondheid van de banken. Vooral als de huizenprijzen verder dalen ziet het er slecht uit. Gisteren schreef Het Financieele Dagblad dat SNS Reaal, de op drie na grootste bank van Nederland, in financiële problemen dreigt te komen door aanhoudende verliezen van haar vastgoeddochter.
In België ligt dit scenario minder voor de hand. De hypotheekschuld is in verhouding veel minder groot, maar ook bij ons moeten meer dan de helft van de huidige ontleners 100% van de waarde van het verworven goed lenen. Tijdens het eerste kwartaal zaten de prijzen bovendien ook in neergaande lijn en dat zien de immosector en de banken niet graag gebeuren. Cijfers voor het tweede kwartaal bevestigen de neergang niet. Toch noemde The Economist de prijzen ook bij ons 56% te hoog; volgens de ECB is het 40% en zelfs onze NBB spreekt over 15%. Die prijzen worden meer dan ooit tevoren in de gaten gehouden. (DC)
