De intrede van een openbare bank in de markt leidt niet tot concurrentievervalsing, maar tot een meer eerlijke concurrentie.
Een openbare bank wordt niet louter gedreven door winstmaximalisatie. Om die reden zal de intrede van een openbare bank op de bankenmarkt ervoor zorgen dat de kosten op financiële transacties en diensten dalen. Er dus sprake van toenemende concurrentie, wat uiteraard in het voordeel is van de klant.
Anderzijds moet ook een openbare bank ervoor zorgen dat zij rendabel blijft; zij moet in staat zijn om te groeien vanuit eigen vermogen. Dat betekent dat, ook al neemt de concurrentie toe, er geen sprake is van oneerlijke concurrentie.
Edgar Meister, lid van de Raad van Bestuur van de Deutsche Bundesbank, drukt het zo uit: “Openbare banken kunnen de concurrentie tussen banken versterken. Klanten kunnen daarom hun financiële diensten krijgen aan lagere kosten. Als er intense competitie is, dan bieden banken hun financiële diensten aan een kost aan die niet groter is dan de kost om deze diensten te verlenen. Het argument dat openbare banken en kredietcoöperatieven de competitie versterken is vooral relevant in landelijke gebieden, omdat de competitie tussen private commerciële banken daar niet zo groot is”. (20)
Eén van de argumenten van de Nieuw-Zeelandse overheid om over te gaan tot de oprichting van de openbare Kiwibank was trouwens “de hoop dat het bestaan [van een openbare bank] de andere banken ertoe zal aanzetten hun kosten te verlagen en hun diensten te verbeteren, omdat zij verplicht zullen worden om met de Kiwibank in competitie te gaan”. (21) Dat deze hoop bewaarheid geworden is, bewijst de geschiedenis van de Kiwibank. (22)
Bij dit alles moet echter verwezen worden naar wat we in de inleiding al schreven. De creatie van een openbare bank in een vrije markteconomie zal leiden tot betere concurrentie – concreet: tot lagere kosten voor de consument en tot een grotere bereikbaarheid van financiële diensten. Anderzijds mogen we niet alle heil verwachten van een openbare bank. We mogen niet blind zijn voor de effecten van de ‘vrij concurrentie’ op de gezondheid van werknemers (zie punt 5), op het milieu (zie punt 7), en op de algemene cultuur. Een fundamentele herdenking van het ‘vrije’ marktsysteem dringt zich op. De nationalisatie van de financiële sector, of op nog langere termijn: de internationale socialisering ervan, maakt daar deel van uit. (JV-01/12/2009)
—–
Voetnoten:
20. Edgar Meister, lid van de Raad van Bestuur van de Deutsche Bundesbank, in zijn openingstoespraak voor de Internationale Conferentie “Public versus Private Ownership of Financial Institutions”, gehouden in Frankfurt op 17/11/2006.
21. Artikel op www.iloinfo.com, gepubliceerd op 1/12/2000, onder de titel: “Banking – New Zealand. Possibility of Kiwibank discussed”.
22. Zie bijvoorbeeld de Nieuw-Zeelandse Herald on Sunday, artikel van 26/2/2009.
